ชุธาตุ — ไหว้พระธาตุประจำปีเกิด
ชาวล้านนาเชื่อว่าดวงจิตของมนุษย์ก่อนกำเนิดจะสถิตอยู่กับพระธาตุประจำปีเกิด ตามที่ ตั๋วเปิ้ง (สัตว์ประจำนักษัตร) พาไปพักรอการถือกำเนิด เมื่อเกิดมาแล้วจึงควรได้ไปนมัสการพระธาตุองค์นั้นสักครั้งในชีวิต เรียกธรรมเนียมนี้ว่า "ชุธาตุ" (อ่านว่า จุ๊ธาตุ)
การนับปีเปิ้งเริ่มจากปีใจ้ (นักษัตรหนู) และสิ้นสุดที่ปีใค้ ซึ่งล้านนาเปลี่ยนจากนักษัตรหมูมาเป็น ช้าง ต่างจากนักษัตรไทยภาคกลาง — อย่าลืมว่าปีนักษัตรล้านนาเปลี่ยนปีที่วันพญาวัน (~16 เมษายน) ไม่ใช่ 1 มกราคม หากเกิดช่วงมกราคม–กลางเมษายน ให้นับเป็นปีนักษัตรก่อนหน้า (คำนวณอัตโนมัติได้ที่หน้าเปิดปีเกิด)
ที่มา
- ตารางพระธาตุประจำปีเกิดทั้ง 12 ปี: สารานุกรมวัฒนธรรมไทย ภาคเหนือ เล่ม 6 (2542) หน้า 2835 อ้างผ่านบทความ "ตุงตั๋วเปิ้ง" สำนักส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมและล้านนาสร้างสรรค์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (12 เม.ย. 2564)
- ศัพท์ "ชุธาตุ" และคติดวงจิตสถิตกับพระธาตุ: กรมศิลปากร — พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เชียงใหม่
- ชื่อปีหนไทและสัตว์ประจำปี: กรรณิการ์ วิมลเกษม, วารสารดำรงวิชาการ, ตาราง 2.2